ਅੱਜ 4 ਮਈ 2026 ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ 5 ਰਾਜਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ (ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਕੇਰਲਮ, ਅਸਾਮ, ਪੁਡੂਚੇਰੀ) ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ
ਜੇਕਰ 30 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ 1996 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.(ਐਮ) ਦੇ ਆਗੂ ਜੋਤੀ ਬਾਸੂ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫਰੰਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲਗਭਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਹੀ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਸੂ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਪੋਲਿਟਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲਤੀ' ਵਜੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਗੱਲ ਸਾਲ 2008 ਦੀ ਕਰੀਏ, ਜਦੋਂ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. (UPA) ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਵੋਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 60 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਲੈਫਟ ਫਰੰਟ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ—ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸੀ।
ਪਰ ਅੱਜ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ CPI(M) ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦਾ ਵਜੂਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੋਟਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਝੁਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੱਜ 4 ਮਈ 2026, ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਜਦੋਂ 5 ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨਤੀਜੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਿਨਾਰਾਈ ਵਿਜਯਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਲੈਫਟ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ (LDF) ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਗੁਆ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਸੋਮਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ — ਤਾਂ 1970 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ (ਉਭਾਰ)
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਫੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1951-52 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (CPI) ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, 1957 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ: ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਾਲਕ੍ਰਮ (Timeline)
1951-52: ਪਹਿਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ: ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. (ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ)
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ।
1957: ਕੇਰਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ
ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ।
ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ।
1977-2011: ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸ਼ਾਸਨ
34 ਸਾਲ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸ਼ਾਸਨ।
ਜੋਤੀ ਬਾਸੂ: 23 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (CPI-M) ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਸਾਲ 1977-2000)।
ਬੁੱਧਦੇਵ ਭੱਟਾਚਾਰਜੀ: ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਸਾਲ 2000-2011)।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਸਾਲ ਹੋਰ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਰਿਹਾ।
1993-2018: ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਫਲਤਾ
- 1993 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ: ਕੁੱਲ 60 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.(ਐਮ) ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ 44 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਦਸਰਥ ਦੇਬ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1993-1998)।
ਮਾਣਿਕ ਸਰਕਾਰ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (1998-2018), 20 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ।
